Kremortartar, znany również jako winian potasu (potassium bitartrate), to biały, drobny proszek będący produktem ubocznym procesu produkcji wina. Chemicznie określany jako wodorowinian potasu (E336), powstaje jako naturalny osad w beczkach podczas fermentacji wina. To niepozorny, lecz niezwykle przydatny składnik w kuchennym arsenale każdej osoby lubiącej piec i gotować.

Do czego służy Kremortartar w kuchni?
Kremortartar to prawdziwy pomocnik w kuchni o wszechstronnym zastosowaniu:
- Stabilizacja białek jaj – Dodaj szczyptę kremortartaru podczas ubijania białek, a uzyskasz sztywniejszą i bardziej stabilną pianę. Szczególnie przydatne przy przygotowywaniu:
- Bezy (Czytaj: Jak uratować bezę?).
- Sufletów.
- Ciast anielskich (angel food cake).
- Zapobieganie krystalizacji cukru – Szczypta kremortartaru w syropach cukrowych, lukrach i masach karmelowych zapobiega niepożądanym kryształkom, zapewniając gładką, jednolitą konsystencję.
- Środek spulchniający – W połączeniu z sodą oczyszczoną działa jako proszek do pieczenia:
- Mieszaj 1/4 łyżeczki sody z 1/2 łyżeczki kremortartaru, aby zastąpić 1 łyżeczkę proszku do pieczenia
- Nadaje wypiekom lekką, puszystą konsystencję
- Zachowanie koloru warzyw – Dodanie szczypty kremortartaru do wody podczas gotowania warzyw pomaga utrzymać ich żywy, świeży kolor.
- Stabilizacja bitej śmietany – Kremortartar pomaga utrzymać strukturę bitej śmietany na dłużej, zapobiegając jej opadaniu.
- Charakterystyczny smak ciasteczek – Nadaje ciasteczkom snickerdoodle ich typowy, lekko kwaśny smak i miękką konsystencję.
Skąd wziąć Kremortartar?
Kremortartar jest dość łatwo dostępny, chociaż musisz wiedzieć, gdzie go szukać:
Sklepy stacjonarne:
- Supermarkety (Carrefour, Auchan, Tesco) – szukaj w dziale z przyprawami lub dodatkami do pieczenia.
- Sklepy ze zdrową żywnością (np. Pięć Przemian) – oferują kremortartar jako naturalny produkt bezglutenowy.
- Apteki – niektóre apteki, szczególnie te z szerokim asortymentem suplementów i produktów zdrowotnych.
Sklepy internetowe:
- Allegro.pl – 100g kamienia winnego kosztuje około 24,99 zł
- Ceneo.pl – porównasz ceny różnych sprzedawców
- Sklepy specjalistyczne jak Nanovital (dostępne opakowania 50g, 100g i większe)
Popularne marki:
- Funcakes – opakowania 80g
- Nanovital – naturalny kremortartar w różnych gramaturach
- Pięć Przemian – opakowania 150g
Wskazówki dotyczące przechowywania
Kremortartar najlepiej przechowuj w szczelnie zamkniętym pojemniku, w suchym miejscu. Przy prawidłowym przechowywaniu zachowuje swoje właściwości nawet przez kilka lat. Jeden słoiczek starczy na długo, gdyż zazwyczaj używa się go w małych ilościach – od 1/8 do 1/2 łyżeczki na przepis.
Co zrobić, gdy nie masz Kremortartaru pod ręką?
Jeśli potrzebujesz kremortartaru, ale go nie masz, możesz zastąpić go:
- Sokiem z cytryny lub octem (w proporcji 1:1) – działa podobnie przy ubijaniu białek
- Proszkiem do pieczenia (jeśli potrzebujesz środka spulchniającego)
- Sokiem z cytryny przy gotowaniu warzyw dla zachowania koloru
Pamiętaj jednak, że zamienniki nie zawsze dają identyczny efekt, szczególnie w delikatnych wypiekach jak beza.
Kremortartar to niepozorny proszek o ogromnym potencjale kulinarnym, który warto mieć w swojej kuchennej szafce. Dzięki niemu twoje bezy będą stabilniejsze, lukier gładszy, a wypieki puszystsze!
FAQ – najczęściej zadawane pytania o kremotartar
Co to jest kremotartar?
Kremotartar to biały proszek znany jako kwaśny winian potasu, stosowany jako stabilizator piany z białek oraz środek spulchniający w wypiekach. Powstaje jako osad w beczkach po winie podczas fermentacji.
Czy kamień winny jest zdrowy?
Kamień winny jest zdrowy w małych ilościach i bezpieczny jako dodatek do żywności. Zawiera potas i nie jest toksyczny, ale w dużych dawkach może powodować dolegliwości żołądkowe lub zaburzenia równowagi elektrolitowej.
Czym jest krem z kamienia winnego?
Krem z kamienia winnego to lekko kwaśny biały proszek powstający z osadu w beczkach po winie. Używa się go do stabilizacji piany z białek, spulchniania ciast oraz w cukiernictwie do zapobiegania krystalizacji cukru.
Jak stosować kamień winny?
Kamień winny stosuj, dodając go do ubijanych białek (szczypta na białko), aby ustabilizować pianę, lub do ciast razem z sodą oczyszczoną jako proszek do pieczenia. Można go też używać do czyszczenia, łącząc z octem.
